Mecliste bazı gündem maddeleri ve komisyon raporları görüşülerek karara bağlandı. Ayrıca 31 Mart 2029 tarihine kadar her 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü ile 21 Mart Nevruz Bayramı’nda ulaşımın ücretsiz hizmet vermesi talebi oybirliğiyle kabul edildi. Meclis, yarın 13.30’da 10’uncu birleşimle devam edecek.
Nevruz nedir ve nasıl kutlanır?
Geleneksel olarak ilkbahar ekinoksunda kutlanan Nevruz’un hazırlıkları haftalar öncesinden başlıyor. Bu kutlama öncesinde insanlar, kötü şansı kovmak amacıyla ritüel danslar yapar ve evlerindeki kapları sağlıkla ilişkilendirilen suyla doldururlar.
Nevruz’dan önceki son Çarşamba gününde, birçok kişi ‘Çarşamba Suri’yi kutlar; bu gecede insanlar ateşin üzerinden atlar veya kötü şansı kovmak için kapılara gidip kaşıklarla vururlar. İnsanlar ayrıca mezarlıkları ziyaret eder ve bazılarının bahar ritüeli başlamadan önce ziyaret ettiğine inandıkları ölüler için sunular getirirler.
Bahar festivalinin odak noktası bereket ve yeni hayattır, bu yüzden birçok kişi tohumlar ve yumurtalarla kutlama yapmayı uygun bulur. Haneler, heft-sin adını verdikleri yedi sembolik öğeden oluşan masalar kurarlar. Heft, Farsça’da “yedi” anlamına gelir ve “sin” ise Farsça’da “s” harfidir ve tüm öğeler bu harfle başlar. Bunlar arasında tohum filizleri (genellikle buğday, yulaf ve diğer tohumlar, yeniden doğuşu simgeler), senjed (aynı zamanda gümüşi dut veya Fars zeytini olarak da bilinir, aşkı ateşlediği düşünülür), sarımsak (koruma), elma (bereket), sumak (aşk), sirke (sabır) ve filizlenmiş buğdaydan yapılan bir puding olan samanu (bolluk) bulunur. Masa ayrıca bir Kuran, yumurtalar, aynalar ve şiirler de içerebilir.
Nevruz kutlamalarında insanlar yeni yılda iyi şans getirmesi için ateş üzerinden atlıyor. C: Wikimedia Commons
Nevruz eski olmasına rağmen sofra geleneği eski değil: Alireza Shapour Shahbazi’nin Encyclopedia Iranica’da belirttiğine göre, bu gelenek yalnızca geçen yüzyılda uygulanmaya başlandı.
Nevruzu kimler kutluyor?
Nevruz modern çağda da dirençli bir şekilde kutlanmaya devam ediyor. İran’ın 1979’daki İslam Devrimi’nden sonra yeni hükümet, devletin dinine zarar verebileceği korkusuyla festivali bastırmaya çalıştı. Ancak bu girişimler başarısızlıkla sonuçlandı ve Nevruz artık İran’da resmi tatil olarak kutlanıyor.
Ayrıca Afganistan, Arnavutluk, Azerbaycan, Gürcistan, Irak Kürdistanı, Kazakistan, Kosova, Kırgızistan, Moğolistan’ın Bayan-Ölgii kenti, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’da resmi tatil olarak kabul ediliyor ve Türkiye ve Hindistan gibi diğer yerlerde de yaygın şekilde kutlanıyor.
2009 yılında, Birleşmiş Milletler’in kültürel kolu olan UNESCO, tatili İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne ekledi ve “nesiller ve aileler içinde barış ve dayanışma değerlerini, ayrıca uzlaşma ve komşuluk ilişkilerini” teşvik ettiğini belirtti. 21 Mart resmi olarak Uluslararası Nevruz Günü olarak tanınıyor, ancak tatilin kendisi, takvimlere ve ilkbahar ekinoksu hesaplamalarına bağlı olarak 19 ile 22 Mart tarihleri arasında kutlanıyor.